Brotherhood of Eternal Love – hipisowska mafia, która chciała kupić wyspę

Na przełomie lat 60. i 70. amerykańska policja walczyła z gangiem, który formalnie był kościołem. Jego członkowie nosili długie włosy, medytowali na dywanach z pianki i wierzyli, że LSD zbawi świat. Jednocześnie przemycali z Afganistanu setki kilogramów haszyszu, rozprowadzali najsłynniejszy kwas swoich czasów, prali pieniądze przez szwajcarskie konta i opłacili ucieczkę Timothy’ego Leary’ego z więzienia. Agenci federalni twierdzili, że odpowiadają za połowę LSD i haszyszu w Stanach Zjednoczonych.

Nazywali się Brotherhood of Eternal Love, czyli Bractwo Wiecznej Miłości. Policja mówiła na nich krócej: hipisowska mafia.

Historia ma też zakończenie, którego nie powstydziłby się scenarzysta. Ludzie z otoczenia Bractwa chcieli kupić od Francji bezludną wyspę na Pacyfiku i założyć na niej pierwsze na świecie niepodległe państwo oparte na LSD. Wybrali Clipperton, atol, na którym kilkadziesiąt lat wcześniej wymarł porzucony meksykański garnizon. Jego dzieje opisałem w osobnym tekście o wyspie Clipperton.

Od razu jedno zastrzeżenie. To tekst historyczny, a nie reklama. Z tej opowieści nie wynika, że narkotyki zbawiają świat; wynika raczej, jak szybko idealizm zamienia się w zwykły biznes, a biznes w kłopoty. Posiadanie i obrót LSD są w Polsce przestępstwem, o czym piszę więcej w tekście o kwasie lizergowym.

Jak gang z Anaheim został kościołem

W połowie lat 60. John Griggs i jego koledzy z Anaheim pod Los Angeles nie przypominali hipisów. Byli lokalnym gangiem samochodowym. W 1966 roku napadli z bronią w ręku na hollywoodzkiego producenta i ukradli mu zapas LSD. Griggs postanowił spróbować łupu i, jak opowiadają jego znajomi, wyszedł z tego doświadczenia innym człowiekiem. Wyrzucił broń, przeprosił producenta i zwrócił mu skradzione rzeczy. Brzmi jak hagiografia, ale tak tę historię opisują wszystkie źródła.

Grupa przeniosła się do Modjeska Canyon, za miasto, i zaczęła żyć razem. Za radą Timothy’ego Leary’ego, który właśnie zakładał w Nowym Jorku własny psychodeliczny kościół, Ligę Duchowego Odkrycia, Griggs zarejestrował Bractwo jako organizację religijną. W statucie zapisano „święte prawo każdego człowieka do obcowania z Bogiem w duchu i prawdzie, tak jak zostaje mu to empirycznie objawione”.

Jeden z pierwszych członków, który po latach zeznawał przed ławą przysięgłych, tłumaczył, o co naprawdę chodziło: rejestracja jako kościół miała dać zwolnienie z podatków od ziemi, a jeśli marihuana kiedyś stanie się legalna, to także od marihuany. Tak wyglądała duchowość w wersji kalifornijskiej. Zasada przyjęcia do Bractwa była jedna: brać jak najwięcej psychodelików. W październiku 1966 roku posiadanie LSD stało się w Kalifornii przestępstwem, więc kościół od początku stał na bakier z prawem.

Laguna Beach, Woodland Drive i Mystic Arts World

Bractwo osiadło w Laguna Beach, nadmorskim miasteczku na południe od Los Angeles, gdzie zjeżdżali się surferzy i młodzi ludzie uciekający z miast. Zajęli kilka domów przy Woodland Drive, zaniedbanej uliczce w kanionie z jedną latarnią i dziurawymi drogami. Policja szybko zaczęła nazywać tę okolicę gniazdem narkotyków.

Wizytówką grupy był sklep Mystic Arts World przy Pacific Coast Highway. Z przodu sprzedawano to, co w setkach podobnych sklepów w całej Ameryce: zdrową żywność, ręcznie szyte ubrania, kadzidła i książki o duchowości. Prawdziwe życie toczyło się na zapleczu, w pokoju medytacji wyłożonym od ściany do ściany pianką i grubym dywanem, z małym wodospadem w kącie. To była jednocześnie kaplica kościoła i biuro hurtowni narkotyków.

Sklep nigdy na siebie nie zarabiał. W święta Bożego Narodzenia 1969 roku spłonął w okolicznościach, których nikt nie wyjaśnił. Nikt też specjalnie nie płakał, bo pieniądze od dawna płynęły z zupełnie innego źródła.

Haszysz z Kandaharu i „Maui Wowie”

Na początku Bractwo handlowało marihuaną przywożoną z Meksyku. Przełom przyszedł wiosną 1968 roku, kiedy wyprawa po towar do sklepu dotarła do bazarów Kandaharu w Afganistanie. Kilogram haszyszu kosztował tam 20 dolarów, a w Kalifornii 2000. Wyprawa przywiozła 50 kilogramów i od tej chwili kierunek był jasny.

Haszysz płynął do Kalifornii w specjalnie przerobionych samochodach i w każdym innym miejscu, w którym dało się coś ukryć. Później dołączyły Hawaje. Bractwo założyło bazę na Maui, skąd przemycało słynną lokalną marihuanę „Maui Wowie”, między innymi w puszkach udających owoce. Członkowie kupowali ziemię w Oregonie, sklepy w Laguna Beach i rancza w Kalifornii. Z sekty w kanionie zrobiła się międzynarodowa firma z oddziałami od Meksyku po Afganistan.

Orange Sunshine: kwas z misją

Haszysz dawał pieniądze, ale prawdziwą misją Bractwa było LSD. Chodziło o to, żeby każdy mógł spróbować, i to „czystego” kwasu. Tu na scenę wchodzą trzej ludzie spoza Laguna Beach.

Pierwszy to Billy Hitchcock, wnuk Williama Larimera Mellona, czyli dziedzic jednej z największych fortun Ameryki. Jako makler giełdowy poznał Leary’ego przez siostrę i w 1963 roku razem z bratem udostępnił mu rodzinną posiadłość Millbrook w stanie Nowy Jork za symboliczne 500 dolarów miesięcznie. Millbrook stał się stolicą psychodelicznej rewolucji, a Hitchcock jej bankierem.

Drugi to Tim Scully, młody fizyk i elektronik z Berkeley, uczeń legendarnego chemika Owsleya Stanleya. Trzeci to Nick Sand, chemik, który wcześniej mieszkał w Millbrook i był tam nazywany „alchemikiem” Ligi Leary’ego. Na przełomie 1968 i 1969 roku Sand kupił farmę w Windsor w północnej Kalifornii, a Scully urządził w niej laboratorium. Hitchcock dołożył do całego przedsięwzięcia, według Tendlera i Maya, od 100 do 200 tysięcy dolarów.

W lutym 1969 roku w domu Hitchcocka w Sausalito Griggs odebrał pierwszą dostawę. Do lata z Windsor wyszło ponad 3,6 miliona pomarańczowych tabletek, nazwanych Orange Sunshine. Bractwo rozprowadzało je w całych Stanach i za granicą. Wieże ciśnień na ranczu Bractwa pomalowano na pomarańczowo. Kwas szybko stał się marką, a marka legendą.

Timothy Leary, duchowy patron w ucieczce

Pod koniec 1967 roku do Laguna Beach przeprowadził się Timothy Leary, były wykładowca Harvardu i najsłynniejszy propagator LSD na świecie. Bractwo uważało go za duchowego przywódcę, a on chętnie korzystał z ich gościnności. 26 grudnia 1968 roku miejscowy policjant zatrzymał jego samochód i znalazł w nim dwa niedopałki skrętów. Leary twierdził, że mu je podrzucono. Sąd skazał go na 10 lat więzienia.

We wrześniu 1970 roku Leary, przydzielony do pracy w ogrodzie więzienia o złagodzonym rygorze, przeszedł po przewodzie telefonicznym przez mur i zniknął. Po drugiej stronie czekał samochód radykalnej lewicowej organizacji Weather Underground. Za przysługę zapłaciło Bractwo: 25 tysięcy dolarów. Bojówkarze przemycili Leary’ego z żoną Rosemary do Algierii, gdzie gościł ich Eldridge Cleaver z Czarnych Panter. Gościnność skończyła się aresztem domowym, bo Cleaver miał dość ich stylu życia.

Dalej była Szwajcaria, Wiedeń, Bejrut i wreszcie Kabul, gdzie amerykańscy agenci zatrzymali Leary’ego na pokładzie samolotu. Za kratami zgodził się współpracować z FBI, co przyjaciele uznali za zdradę. Wyszedł na wolność w 1976 roku.

Pierwsze trupy i koniec niewinności

Utopia zaczęła pękać szybciej, niż ktokolwiek się spodziewał. W lipcu 1969 roku na ranczu Bractwa w górach pod Idyllwild utonęła w stawie nastolatka, koleżanka córki Leary’ego, która była pod wpływem LSD. Miesiąc później zmarł sam John Griggs, po zażyciu krystalicznej psylocybiny, prawdopodobnie z zanieczyszczeniami.

Po śmierci założyciela władzę przejęli ludzie bardziej zainteresowani interesem niż oświeceniem. Przemytem haszyszu kierował Robert Andrist, a siecią LSD Michael Randall i Nick Sand. Na spotkaniach dilerów na ranczu, jak relacjonował później jeden z gości, mówiło się już nie tylko o miłości i świadomości, ale też o tym, jak „załatwić” kogoś, kto sprawiał kłopoty. Kościół zamienił się w kartel.

Państwo LSD na wyspie Clipperton

I tu dochodzimy do najbardziej szalonego pomysłu w całej historii. Sukces Orange Sunshine sprawił, że Scully i Hitchcock zaczęli myśleć o laboratorium za granicą, gdzie amerykańska policja nie miałaby wstępu. Najpierw rozważali Bahamy. Potem, jak opisują Tendler i May w książce The Brotherhood of Eternal Love, siedli nad atlasem w biurze prawnika Scully’ego w Los Angeles. Palec prawnika zatrzymał się na Clipperton, wyspie tak małej, że na mapie była mniejsza niż litera „i” w jej nazwie.

Plan był taki: kupić wyspę od Francji i ogłosić niepodległość. Nowe państwo miało być rządzone zgodnie z zasadami ruchu psychodelicznego i utrzymywać się z eksportu substancji opracowywanych przez Scully’ego. Hitchcock miał zorganizować system finansowy, który przyciągałby pieniądze uciekające przed fiskusem i ciekawskimi policjantami. Raj podatkowy z laboratorium kwasu w pakiecie. Jak tłumaczyli autorzy książki, zamknąć laboratorium w Denver to jedno, a najechać niepodległą wyspę to zupełnie co innego.

Hitchcock i Scully postanowili złożyć Francji ofertę. Do Europy wysłano emisariusza z 2000 dolarów na zbadanie sprawy. Wiadomości nie przychodziły. Nie dlatego, że Francuzi grali na zwłokę: emisariusz okazał się bardziej realistyczny niż jego mocodawcy, wziął pieniądze i zniknął. Kolejnej próby nie było, bo wyszło na jaw, że francuski rząd planuje założyć na wyspie stację badawczą.

Ten ostatni szczegół się zgadza. W latach 1966–1969 Francja rzeczywiście wysyłała na Clipperton misje „Bougainville”, które mierzyły opad promieniotwórczy po francuskich próbach atomowych na Pacyfiku. Na wyspie, którą hipisi wybrali na psychodeliczną utopię, Francuzi stawiali właśnie aparaturę do pomiaru skutków bomby.

Najbardziej ironiczne jest jednak co innego. Clipperton nie ma słodkiej wody, portu ani gleby. Pół wieku wcześniej około stu osób z meksykańskiego garnizonu nie dało rady przeżyć tam kilku lat bez dostaw z lądu; z całej kolonii ocalało jedenaścioro. Na taką ziemię obiecaną kalifornijscy idealiści chcieli przenieść państwo oparte na kwasie.

Operation BEL, czyli koniec hipisowskiej mafii

Policja w Laguna Beach od początku miała Bractwo na oku, ale przez lata nikt w Waszyngtonie nie traktował poważnie raportów o brodatych dilerach z kościołem w tle. Zmieniło się to w 1972 roku. Federalne Biuro ds. Narkotyków (BNDD) razem z policją stanową i lokalną powołało grupę zadaniową Operation BEL, w której pracowało około 200 agentów.

3 sierpnia 1972 roku ława przysięgłych w hrabstwie Orange postawiła zarzuty 29 członkom Bractwa. W sobotę 5 sierpnia o szóstej rano agenci zatrzymali około 40 osób w Kalifornii, Oregonie i na Maui. Prokurator ogłosił, że kręgosłup Bractwa został złamany. W rzeczywistości wielu ważnych ludzi uciekło za granicę albo zeszło do podziemia.

Najważniejszy cios przyszedł z nieoczekiwanej strony. W 1973 roku Billy Hitchcock usłyszał zarzuty oszustw podatkowych; wcześniej żona w pozwie rozwodowym zeznała, że chował zyski z narkotyków w szwajcarskim banku. Dziedzic fortuny Mellonów poszedł na współpracę i zeznawał przeciwko Scully’emu i Sandowi. W styczniu 1974 roku obaj chemicy zostali skazani. Scully dostał 20 lat, Sand 15. Bractwo, które chciało budować państwo na wyspie, rozpadło się przez księgowość.

Ostatnią osobę z tej sprawy zatrzymano dopiero w 2009 roku. Skończyło się na przyznaniu do jednego zarzutu przemytu haszyszu i dwóch miesiącach aresztu.

Co z tego zostało?

Historia Bractwa doczekała się dwóch dobrych książek: The Brotherhood of Eternal Love Stewarta Tendlera i Davida Maya z 1984 roku oraz Orange Sunshine Nicholasa Schou z 2010 roku. Powstały też filmy dokumentalne The Sunshine Makers (2015) i Orange Sunshine (2016).

Psychodeliki wróciły tymczasem do medycyny, tyle że tylnymi drzwiami laboratoriów i badań klinicznych, a nie przez sklep z kadzidłami. Piszę o tym szerzej w tekście o LSD i jego powrocie do medycyny. Kto chce wiedzieć, jak ograniczać szkody, jeśli już ktoś z bliskich eksperymentuje, znajdzie praktyczne informacje w tekście o redukcji szkód.

Moje zdanie

Lubię tę historię, bo zbiera w jednym miejscu wszystko, co w latach 60. było piękne i głupie jednocześnie. Na początku są naiwni chłopcy, którzy po jednej podróży wyrzucają broń i chcą zbawić świat. Na końcu jest kartel z kontami w Szwajcarii, zwłokami w stawie i dziedzicem fortuny, który sypie wspólników, żeby nie siedzieć za podatki.

Najbardziej trzeźwy okazał się w tej opowieści człowiek, który wziął 2000 dolarów na kupno wyspy i nigdy nie wrócił. Pewnie jako jedyny spojrzał na mapę i zrozumiał, że na kawałku koralowca bez wody nie zbuduje się żadnej utopii. Meksykańscy żołnierze i ich rodziny przekonali się o tym na własnej skórze, a Bractwo nawet tego nie zauważyło.

Gdyby emisariusz był uczciwy, a Francja chciała sprzedać, mielibyśmy dziś może na Pacyfiku państewko z kwasem w herbie. Podejrzewam, że skończyłoby się podobnie jak garnizon kapitana Arnauda, tylko z lepszą muzyką.

Źródła

• Stewart Tendler, David May, The Brotherhood of Eternal Love (1984), pełny tekst w Schaffer Library of Drug Policy. Plan zakupu Clipperton opisuje rozdział szósty.
• Hasła w angielskiej Wikipedii: Brotherhood of Eternal Love, Tim Scully, William Mellon Hitchcock, Timothy Leary.
• Zdjęcia z Wikimedia Commons: Leary i Woodruff, 1969 (John Malmin / Los Angeles Times, UCLA Library, CC BY 4.0), Clipperton z ISS (NASA, domena publiczna), zachód słońca nad Clipperton (NOAA, domena publiczna).